سینمای افغانستان در محاصره طالبان؛ روایت یک فروپاشی

افغانستان تحت حاکمیت طالبان به کشوری تبدیل شده که تولید فیلم و سریال در آن کاملا ممنوع است و هیچ هنرپیشه زنی اجازه ندارد که جلو دوربین نقش‌آفرینی کند. با گذشت بیش از چهار سال و نیم از حاکمیت مجدد طالبان، بخشی از اهالی سینما افغانستان را ترک کرده‌ و بخش دیگر هم تحت فشار طالبان، از کار دست کشیده‌ و در انزوا قرار گرفته‌اند. محمد (نام مستعار) یکی از تولید‌کننده فیلم در افغانستان است که ایندیپندنت فارسی برای فاش نشدن هویت این سینماگر، جزئیاتی را در مورد او منتشر نمی‌کند. محمد می‌گوید که طالبان به فیلم او به دلیل اینکه زنان در آن نقش‌آفرینی کرده بودند، اجازه اکران ندادند.  او معتقد است که «امارت اسلامی طالبان» با دید تحقیرآمیز با اهالی هنر برخورد می‌کند و هیچ امیدی مبنی بر بهبود وضعیت سینما وجود ندارد. او می‌گوید: «از وقتی طالبان آمدند، من هیچ فعالیت هنری ندارم و اجازه کار هم ندارم. در کل، طالبان از هنرمندان بدشان می‌آید. آن‌ها فکر می‌کنند که ما از جامعه اسلامی دوریم و به ما به‌عنوان انسان و مسلمان نگاه نمی‌کنند.»  Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) او تصریح کرد وقتی طالبان به زنان اجازه فعالیت در سینما ندهند، این باعث می‌شود که هنر سینما در افغانستان در خطر نابودی قرار گیرد: «ما به بازیگر زن نیاز داریم، اما طالبان اجازه نمی‌دهند. از وقتی طالبان آمدند، هنر در افغانستان از بین رفت و به تاریخ پیوست. اگر طالبان همچنان در افغانستان بمانند، باید با هنر خداحافظی کنیم.»  این سینماگر هشدار می‌دهد که تداوم سختگیری‌های طالبان باعث خواهد شد تعداد بیشتری از اهالی سینما افغانستان را ترک کنند، زیرا تحت حاکمیت طالبان فیلمسازی غیرممکن است و طالبان نیز همان طالبان دهه ۱۹۹۰‌اند. روایت این روزهای سینما در افغانستان شبیه دوران نخست حاکمیت طالبان بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ است؛ دورانی که تماشای فیلم در افغانستان ممنوع بود و طالبان برای تفتیش، به خانه‌ مردم می‌ریختند و تلویزیون‌ها و دی‌وی‌دی پلیرها را می‌شکستند.  وزارت اطلاعات و فرهنگ رژیم طالبان مجوز تولید مجموعه‌های تلویزیونی و همچنین فیلم را با حضور زنان نمی‌دهد و تنها طالبان و هوادارانشان می‌توانند از این وزارتخانه برای فیلم‌های تبلیغاتی با محتوای «سفیدنمایی» خشونت‌ها، حملات انتحاری و انفجاری و جنگ‌هایشان مجوز بگیرند. سه و نیم ماه قبل، ساختمان سینما «آریانا» در شهر کابل با مجوز شهرداری طالبان در کابل تخریب شد. طالبان گفتند که در این مکان یک مرکز تجارتی ساخته خواهد شد.  سینما آریانا که در دهه ۱۹۶۰ در افغانستان ساخته شد، در دوران جنگ‌های داخلی تخریب شد، اما پس از سقوط دوره نخست رژیم طالبان بازسازی شد. پس از روی کار آمدن مجدد رژیم طالبان، سینما آریانا بسته شد. البته رژیم طالبان چندین جشنواره فیلم در سالن سینما آریانا برگزار کرد، اما فیلم‌های این جشنواره‌ها هم اغلب درباره تبلیغ جنگ، حملات انفجاری و انتحاری بودند.  ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان و حلقه نزدیک او که از روحانیون تندرو تشکیل شده است، مخالف هنر سینما و همچنین موسیقی‌اند و این موضوع باعث شده است که فعالیت سینماگران و هنرمندان متوقف شود و فیلم و مجموعه‌های تلویزیونی تولید نشود. شبکه‌های داخلی افغانستان نیز اجازه نشر فیلم و مجموعه‌های تلویزیونی با نقش‌آفرینی زنان و دختران را ندارند.  هرچند در دوران نظام جمهوریت، سینما در افغانستان رشد چندانی نیافت، سینماگران افغانستان در این بخش تولیداتی داشتند، اما اکنون طالبان سینما را کلا تعطیل کرده‌اند و تولید فیلم و سریال نیز ممنوع شده که عقبگرد بیشتر سینمای افغانستان را به دنبال داشته است.  افغانستانطالبانسینماسرکوبممنوعیتسانسوروزارت اطلاعات و فرهنگ رژیم طالبان مجوز تولید مجموعه‌های تلویزیونی و هم‌چنین فیلم را با حضور زنان نمی‌دهد واجد روحانیپنج شنبه, آوریل 9, 2026 - 12:30 <p dir="rtl">سینما آریانا که طالبان تخریب کردندــ KblMunicipality/X/AFP</p> فرهنگ و هنرrelated nodes: از «دارماتما» تا «کابل اکسپرس»؛ فیلم‌های بالیوودی که افغانستان را به تصویر کشیدتیشه طالبان بر ریشه‌های فرهنگی کابل؛ سینما آریانا تخریب شدتکرار تاریخ؛ افغانستان بدون سینما Type: newsSEO Title: سینمای افغانستان در محاصره طالبان؛ روایت یک فروپاشیInner related node: از «دارماتما» تا «کابل اکسپرس»؛ فیلم‌های بالیوودی که افغانستان را به تصویر کشیدتیشه طالبان بر ریشه‌های فرهنگی کابل؛ سینما آریانا تخریب شدتکرار تاریخ؛ افغانستان بدون سینما copyright: