دلار ۲۱۴ هزار تومان؛ فشار هم‌زمان کسری بودجه، تورم و تحریم بر اقتصاد ایران

سقوط ارزش پول ملی ایران روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور نیز متوقف نشد و تنها یک روز پس از ثبت رکوردهای تاریخی در بازار ارز و طلا، قیمت انواع ارز بار دیگر افزایش یافت، به طوری که نرخ دلار آمریکا که روز دوشنبه به محدوده ۲۱۰ هزار تومان رسیده بود، عصر سه‌شنبه تا ۲۱۴ هزار و ۴۰۰ تومان بالا رفت. افزایشی که نشان می‌دهد بازار ارز عملا هر روز در حال ثبت رکوردی تازه است. این افزایش درست در روزی رخ داد که عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر از توانایی حکومت برای کنترل بازار سخن گفت و در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره وضعیت اقتصاد ایران، تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران کمبود منابع ارزی ندارد. همتی در سی‌وششمین همایش بانکداری اسلامی، ادعای ورود اقتصاد ایران به مرحله فروپاشی را هم رد کرد و گفت: «ارز داریم، به اندازه کافی هم داریم.» او احتمال وقوع ابرتورم را هم «بسیار ضعیف» دانست و اعلام کرد بانک مرکزی در صورت نیاز، آمادگی دارد تا دو میلیارد دلار ارز به بازار عرضه کند. با این حال، هم‌زمان با سخنرانی رئیس بانک مرکزی، نرخ دلار در بازار آزاد از ۲۱۱ هزار تومان عبور کرد و طی ساعات بعد نیز، روند صعودی آن ادامه یافت و قیمت دلار به کانال ۲۱۵ هزار تومان هم وارد شد. این افزایش قیمت تنها به دلار محدود نبود. روز سه‌شنبه یورو هم ۲۴۸ هزار و ۷۰۰ تومان، پوند بریتانیا ۲۸۷ هزار و ۴۰۰ تومان، درهم امارات ۵۸ هزار و ۳۵۰ تومان، لیر ترکیه چهار هزار و ۵۰۰ تومان و یوآن چین ۳۲ هزار تومان قیمت خوردند. هم‌زمان دلار کانادا به ۱۵۴ هزار و ۳۵۰ تومان و دلار استرالیا به ۱۵۳ هزار و ۱۵۰ تومان رسید و بهای هر ۱۰۰ دینار عراق نیز تا ۱۳ هزار و ۹۰۰ تومان افزایش یافت. مقایسه این ارقام با قیمت‌های روز دوشنبه سرعت سقوط ریال را آشکار می‌کند، به طوری که تنها طی یک روز، دلار حدود چهار هزار و ۷۰۰ تومان، یورو پنج هزار و ۴۰۰ تومان و پوند پنج هزار و ۹۰۰ تومان گران‌تر شده‌اند. کسی فروشنده‌ نیست خبرهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از بازار ارز فردوسی تهران نیز حاکی از تداوم شرایط روزهای گذشته است. منابع بازار می‌گویند اسکناس فیزیکی دلار، یورو و پوند همچنان به‌شدت کمیاب است و بسیاری از افرادی که ارز دارند، از فروش آن خودداری می‌کنند. به گفته فعالان بازار، حتی در مواردی که فروشنده‌ای حاضر به عرضه اسکناس می‌شود، قیمت پیشنهادی او بسیار بالاتر از نرخ‌ اعلام‌شده در کانال‌ها و وب‌سایت‌های تعیین قیمت ارز است. این رفتار نشان می‌دهد بازار انتظار دارد روند کاهش ارزش ریال در روزهای آینده نیز ادامه یابد و به همین دلیل دارندگان ارز ترجیح می‌دهند دارایی خود را حفظ کنند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که بانک مرکزی طی روزهای اخیر بارها از توانایی خود برای افزایش عرضه ارز سخن گفت. این در حالی است که از سقف ۵۰۰ میلیون دلاری که بانک مرکزی برای عرضه اسکناس به شبکه بانکی در فاصله سوم تا پنجم شهریور در نظر گرفت، تنها حدود ۲۰ میلیون دلار، معادل ۴ درصد ظرفیت اعلام‌شده، جذب شده است. وب‌سایت تابناک، وابسته به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز در گزارشی با طرح این پرسش که چرا بازار به تزریق دلار واکنش نشان نمی‌دهد، به مشکلات بنیادی اقتصاد ایران اشاره و رشد بالای نقدینگی، رشد اقتصادی پایین، تورم مزمن، کسری بودجه و انتظارات تورمی را از دلایل ادامه کاهش ارزش ریال معرفی کرد. محمدرضا بوربور، کارشناس بازارهای مالی و پولی، در این گزارش سیاست تزریق ارز برای کنترل قیمت دلار را به فشرده کردن یک «فنر ارزی» تشبیه کرد و هشدار داد که ادامه سرکوب نرخ ارز بدون حل مشکلات ساختاری، می‌تواند در نهایت به جهش شدیدتر قیمت منجر شود. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) هم‌زمان، اظهارات محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی مسعود پزشکیان، ابعاد دیگری از عوامل داخلی سقوط ارزش ریال را آشکار می‌کند. قائم‌پناه با اذعان به ناترازی بودجه دولت گفت: «به‌ دلیل اینکه بودجه‌مان ناتراز است، مجبوریم پول چاپ کنیم. پول که چاپ می‌شود، خودش تورم ایجاد می‌کند.» او عملکرد بانک‌ها را نیز عامل بخش بزرگی از تورم دانست و توضیح داد بانک‌های زیان‌ده برای جبران کسری خود، به بانک مرکزی متوسل می‌شوند و این روند در نهایت به افزایش حجم پول منجر می‌شود. معاون اجرایی پزشکیان همچنین از تورم ۱۲۳ درصدی مواد غذایی سخن گفت. هرچند بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه مواد غذایی از ۱۲۸ درصد نیز عبور کرده است. این ارقام نشان می‌دهد سقوط ریال و رشد نقدینگی پیش از هر چیز هزینه تامین نیازهای روزمره را افزایش داده‌اند که فشار آن بر خانوارهای کم‌درآمد شدیدتر است. قائم‌پناه نیز با اذعان به وخامت شرایط گفت: «بیشترین فشار به مردم وارد می‌شود»؛ فشاری که با ادامه کسری بودجه، چاپ پول و افزایش روزانه نرخ ارز می‌تواند از این هم سنگین‌تر شود. به این ترتیب، اظهارات مقام‌های بانک مرکزی درباره موجود بودن ذخایر ارزی لزوما به معنای آرام شدن بازار نیست. معامله‌گران بیش از میزان ارزی که بانک مرکزی امروز عرضه آن را وعده می‌دهد، شرایط ماه‌های آینده، میزان درآمدهای نفتی، تورم و امکان دسترسی حکومت به ارز را قیمت‌گذاری می‌کنند. قیمت یک سکه، ۱۳ برابر پایه حقوق بازار طلا نیز روز سه‌شنبه همگام با ارز، رکوردهای تازه‌ای ثبت کرد و قیمت سکه امامی به ۲۲۲ میلیون تومان و سکه بهار آزادی به ۲۱۷ میلیون تومان رسید. به این ترتیب ارزش هر سکه طلا معادل ۱۳ برابر پایه حقوق کارگران در ایران شد. نیم‌سکه هم ۱۱۴ میلیون تومان و ربع‌سکه ۶۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شد. هر مثقال طلا نیز به ۹۷ میلیون و ۵۰۷ هزار تومان رسید و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از مرز ۲۲ میلیون تومان عبور کرد و به ۲۲ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان رسید. افزایش روزانه قیمت ارز و طلا اکنون در شرایطی رخ می‌دهد که فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی ایران نیز افزایش یافته است. محاصره دریایی آمریکا صادرات نفت ایران را متوقف کرده و مسعود پزشکیان نیز اذعان کرده که حجم واردات و صادرات ایران تا ۳۵ درصد کاهش یافته است. مقام‌های جمهوری اسلامی ایران در هفته‌های اخیر بارها تاکید کردند که حکومت توان مقابله با تحریم‌ها و محاصره اقتصادی را دارد، اما آثار این رویارویی بیش از هر جای دیگر، در زندگی روزمره مردم مشاهده می‌شود. افزایش نرخ ارز هزینه واردات مواد اولیه، دارو، تجهیزات پزشکی، خوراک دام و کالاهای مصرفی را بالا می‌برد و با فاصله‌ای کوتاه، به قیمت مواد غذایی و خدمات منتقل می‌شود. سقوط روزانه ارزش ریال حاصل هم‌زمان چند بحران است: کاهش درآمدها و دسترسی ارزی در پی محاصره اقتصادی آمریکا و ادامه تنش‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران، کسری بودجه مزمن و چاپ پول برای جبران آن و تورمی که حتی مقام‌های دولت نیز دیگر قادر به انکار ابعاد آن نیستند. در حالی که رئیس بانک مرکزی می‌گوید «ارز داریم، به اندازه کافی هم داریم»، معاون اجرایی دولت اذعان می‌کند برای جبران کسری بودجه پول چاپ می‌شود و تورم مواد غذایی از ۱۲۰ درصد رد شده است. دلار ۲۱۵ هزار توماندلار شهریور ۱۴۰۵دلار ۲۱۴ هزار تومانکاهش ارزش ریالحصر اقتصادی آمریکااقتصادایرانمعیشتدلارمعاون اجرایی پزشکیان گفت: «به‌دلیل اینکه بودجه‌مان ناتراز است، مجبوریم پول چاپ کنیم و پول که چاپ می‌شود، خودش تورم ایجاد می‌کند»ایندیپندنت فارسیسه شنبه, سِپتامبر 1, 2026 - 15:15 <p dir="rtl">نمودار صعودی قیمت دلار، اسکناس‌های ریال، دلار و برج میلاد تهران‌ــ ایندیپندنت فارسی</p> related nodes: از دلار ۲۱۰ هزار تومانی تا ممنوعیت تافل؛ مسیر مهاجرت برای جوانان ایرانی دشوارتر شدفوربس: «عملیات انزوای اقتصادی» دسترسی ایران به دلار و شبکه مالی جهانی را نشانه گرفته استدلار ۲۰۵ هزار تومانی؛ برخی از کسب‌وکارها فروششان را متوقف کردندType: newsSEO Title: دلار ۲۱۴ هزار تومان؛ فشار هم‌زمان کسری بودجه، تورم و تحریم بر اقتصاد ایرانInner related node: از دلار ۲۱۰ هزار تومانی تا ممنوعیت تافل؛ مسیر مهاجرت برای جوانان ایرانی دشوارتر شدفوربس: «عملیات انزوای اقتصادی» دسترسی ایران به دلار و شبکه مالی جهانی را نشانه گرفته استدلار ۲۰۵ هزار تومانی؛ برخی از کسب‌وکارها فروششان را متوقف کردندcopyright: