تهدیدهای فزاینده علیه طالبان؛ ماموریت دشوار دو مقام مورد اعتماد هبت‌الله در بدخشان

ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، ملا رحمت‌الله نجیب، معاون اداری وزارت داخله را به‌عنوان استاندار طالبان در بدخشان و ملا احمدشاه دین‌دوست، استاندار پیشین سرپل، را به‌عنوان فرمانده پلیس بدخشان در شمال‌شرق افغانستان منصوب کرد. این دو نفر هر دو از چهره‌های نزدیک و مورداعتماد رهبر طالبان به شمار می‌روند.  ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، سه‌شنبه ۳ شهریور (۲۵ اوت) اعلام کرد که محمداسماعیل غزنوی از مقام استانداری بدخشان برکنار و به سمت معاون «حفظ و مراقبت سرک‌ها/راه‌ها» در وزارت فواید عامه طالبان منصوب شد. عبدالبصیر مظهری هم از فرماندهی پلیس بدخشان کنار رفت و رئیس سازمان فواید عامه (امور زیربنایی و عمرانی) طالبان در قندهار شد.  Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) این جابه‌جایی‌ها در حالی صورت گرفت که در ماه‌های اخیر، حمله جبهه‌های نظامی مخالف طالبان در بدخشان، به‌ویژه در شهرستان زیباک، افزایش یافته است. نیروهای جبهه «سپاهیان میهن» نیز توانستند به مدت چند ساعت کنترل شهرستان یفتل را از دست طالبان خارج کنند. هرچند طالبان اکنون دوباره کنترل یفتل را به دست گرفتند، سقوط چندساعته این شهرستان پیامدهای سنگینی برای حکومت طالبان داشت و نقطه ضعف نیروهای این رژیم را در کنترل مناطق دورافتاده و کوهستانی آشکار کرد. در پنج سال حاکمیت مجدد طالبان این نخستین بار بود که یک شهرستان به مدت چند ساعت کاملا از کنترل این رژیم خارج می‌شد.  جبهه آزادی افغانستان نیز در یک ماه گذشته بارها ویدیوها و عکس‌هایی از درگیری نیروهایش با طالبان در بدخشان منتشر کرده است. با وجود اعزام نیروهای بیشتر به این استان، حملات جبهه آزادی علیه مواضع و نیروهای طالبان همچنان ادامه دارد.  تهدیدهای امنیتی علیه طالبان در بدخشان تنها به حملات چریکی جبهه‌های نظامی محدود نمانده است. چندی پیش ذبیح‌الله امیری، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان، در مسیر بهارک‌ــ‌فیض‌آباد طی حمله‌ای مسلحانه جان باخت و مدتی پس از آن، عبدالرحمان منصور، شهردار طالبان در بدخشان نیز در یک حمله‌ کشته شد.  در کنار این حملات، تنش میان فرماندهان تاجیک‌تبار و پشتون‌تبار طالبان نیز به یکی از چالش‌های این رژیم در بدخشان تبدیل شده است. جمعه‌خان فاتح، فرمانده تاجیک‌تبار طالبان در شهرستان‌های پنج‌گانه درواز، در برابر درخواست نیروهای استخبارات طالبان برای خلع سلاح خود و افراد تحت امرش مقاومت کرد و این تنش به درگیری نظامی میان دو طرف انجامید.  طالبان سرانجام با اعزام نیروی نظامی و میانجی‌گری قاری فصیح‌الدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، جمعه‌خان فاتح را وادار به تسلیم کردند، با این حال احتمال ادامه نارضایتی‌ها در شهرستان‌های پنج‌گانه درواز و فعالیت نیروهای باقی‌مانده تحت فرمان جمعه‌خان فاتح همچنان به‌عنوان یک تهدید برای طالبان مطرح است.  حکومت طالبان ادعا می‌کند که پس از تسلیم‌ شدن جمعه‌خان فاتح، مقداری سلاح سبک و نیمه‌سنگین، از جمله موشک، از انبارهای تجهیزات او کشف کرده است.  هرچند نیروهای پشتون‌تبار طالبان توانستند این فرمانده ناراضی را وادار به تسلیم کنند، قطع دسترسی افراد او به درآمد منابع معدنی افغانستان، به‌ویژه معادن طلا، می‌تواند نارضایتی‌ها را افزایش دهد و زمینه تنش‌های تازه را فراهم کند. طالبان برای مهار جمعه‌خان فاتح شمار زیادی نیرو و تجهیزات نظامی به شهرستان نسی، محل استقرار او، اعزام کردند.  پیش از آن در دهم مرداد نیز میان شماری از ساکنان شهرستان یفتل و نیروهای طالبان تنش ایجاد شد. ساکنان محل مدعی شدند که نیروهای پشتون‌تبار طالبان یک زن را بازرسی بدنی کرده‌اند؛ اقدامی که خشم مردم را برانگیخت و به درگیری انجامید. در نتیجه این درگیری دست‌کم دو نفر از ساکنان محل و یک عضو طالبان کشته شدند.  پس از این رویداد، ملا حسن آخند، نخست‌وزیر طالبان، هیأتی را به ریاست نورالله نوری، وزیر سرحدات، اقوام و قبایل این رژیم، به بدخشان فرستاد. رحمت‌الله نجیب، استاندار تازه منصوب‌‌شده طالبان در بدخشان، نیز در ترکیب این هیأت حضور داشت.  رحمت‌الله نجیب از چهره‌های نزدیک به رهبر طالبان است که پیش از این معاون اداره عمومی استخبارات (اطلاعات) این رژیم بود. او در دوره نخست حاکمیت طالبان نیز استاندار این رژیم در بلخ بود. سابقه استخباراتی و اداری نجیب باعث شده است که او در حلقه افراد مورداعتماد ملا هبت‌الله قرار گیرد. او همچنین یکی از اعضای هیأت مذاکره‌کننده طالبان با پاکستان در سلسله گفتگوهای استانبول بود.  در کنار او، ملا احمدشاه دین‌دوست نیز از فرماندهان ارشد و با سابقه طالبان است. دین‌دوست، اهل استان غور در غرب افغانستان، سال‌ها علیه نظام جمهوری، نیروهای آمریکایی و ناتو جنگید و در سال‌های اخیر به‌عنوان استاندار طالبان در غور و سرپل فعالیت می‌کرد.  واگذاری هم‌زمان اداره امور مدنی و فرماندهی پلیس بدخشان به دو چهره با سابقه نظامی و اطلاعاتی نشان می‌دهد که رهبر طالبان وضعیت این استان را بیش از آنکه یک مسئله اداری بداند، یک چالش امنیتی تلقی می‌کند. رحمت‌الله نجیب و احمدشاه دین‌دوست در بدخشان ماموریت دشواری پیش‌ رو دارند. این دو باید با حملات جبهه‌های نظامی مخالف طالبان مقابله کنند، فرماندهان و نیروهای تاجیک‌تبار ناراضی را مهار کنند و بر تنش‌های ناشی از استخراج معادن طلا و تقسیم درآمد منابع زیرزمینی کنترل داشته باشند.  بدخشان به لحاظ جغرافیایی منطقه‌ای کوهستانی و صعب‌العبور است و حکومت‌های افغانستان همواره برای اعمال کنترل کامل بر این استان با مشکل مواجه بوده‌اند. نظام جمهوری نیز نتوانست کنترل پایدار و یکسانی بر تمام مناطق بدخشان برقرار کند. اکنون نیز طالبان در این استان با مجموعه‌ای از تهدیدهای نظامی، قومی و اقتصادی روبرو شده‌اند.  افزایش حملات جبهه‌های نظامی، تنش با فرماندهان محلی، نارضایتی شماری از ساکنان و رقابت بر سر معادن باعث شده است که موقعیت طالبان در بدخشان بیش از بسیاری از مناطق دیگر افغانستان آسیب‌پذیر به نظر برسد. همین وضعیت رهبر طالبان را واداشته است تا دو فرد مورداعتماد خود را برای کنترل امور مدنی و امنیتی به این استان بفرستد.  جغرافیای کوهستانی بدخشان برای جنگ‌های چریکی هم زمینه مساعدی فراهم می‌کند. هم‌مرز بودن این استان با پاکستان، چین و تاجیکستان نیز در صورتی که مخالفان نظامی طالبان به عقبه یا امکانات فرامرزی دست پیدا کنند، می‌تواند فشار امنیتی و نظامی بر حکومت طالبان را افزایش دهد. انتصاب دو مقام نزدیک به ملا هبت‌الله ممکن است کنترل ساختار طالبان در بدخشان را تا حدودی تقویت کند، اما لزوما عوامل اصلی بی‌ثباتی در این استان را از میان نخواهد برد. افغانستانطالبانبدخشانرهبر طالبانجنگ چریکیپاکستانرهبر طالبان وضعیت بدخشان را بیش از آنکه یک مسئله اداری بداند، یک چالش امنیتی تلقی می‌کندواجد روحانیسه شنبه, اوت 25, 2026 - 12:30 <p dir="rtl">ملا احمدشاه دین‌دوست در سمت راست و ملا رحمت‌الله نجیب در سمت چپ، با تصویری از رهبر طالبان در پس‌زمینه‌ــ طراحی: ایندیپندنت فارسی</p> جهانrelated nodes: هلی‌کوپتر، تانک و نیروهای ویژه؛ طالبان چگونه جمعه‌خان فاتح را به تسلیم واداشتند؟تشدید حملات جبهه‌های مخالف طالبان؛ فشار تازه بر ناوگان آسیب‌پذیر هلی‌کوپترهای این گروه طالبان و انتقام پس از مرگ؛ از بی‌حرمتی به پیکر مخالفان تا ممانعت از خاکسپاریType: newsSEO Title: تهدیدهای فزاینده علیه طالبان؛ ماموریت دشوار دو مقام مورد اعتماد هبت‌الله در بدخشان Inner related node: هلی‌کوپتر، تانک و نیروهای ویژه؛ طالبان چگونه جمعه‌خان فاتح را به تسلیم واداشتند؟تشدید حملات جبهه‌های مخالف طالبان؛ فشار تازه بر ناوگان آسیب‌پذیر هلی‌کوپترهای این گروه طالبان و انتقام پس از مرگ؛ از بی‌حرمتی به پیکر مخالفان تا ممانعت از خاکسپاریcopyright: