جف بیزوس و همسرش لورن سانچز، که در سال‌های اخیر حضور پررنگی در دنیای مد و کالاهای لوکس داشته‌اند، اکنون می‌کوشند صنعت پوشاک را نیز به پروژه‌ کلان سرمایه‌گذاری‌های اقلیمی خود وارد کنند. «صندوق زمین بیزوس» (Bezos Earth Fund) اعلام کرده است که ۳۴ میلیون دلار به دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی اختصاص می‌دهد تا نسل تازه‌ای از پارچه‌های زیست‌محور و بدون پلاستیک تولید شود و توسعه یابد؛ الیافی که قرار است جایگزین مواد آلاینده‌ای مانند پلی‌استر، ریون، ابریشم و حتی پنبه شود. امروز بخش بزرگی از لباس‌های جهان از الیاف مصنوعی تولید می‌شود؛ موادی مانند پلی‌استر، نایلون و اکریلیک که همگی از مشتقات نفت‌اند. ورود این الیاف به صنعت پوشاک به دهه‌های میانی قرن بیستم بازمی‌گردد؛ زمانی که پس از جنگ جهانی دوم، رشد صنایع پتروشیمی باعث شد پارچه‌های مصنوعی به‌عنوان گزینه‌ای ارزان، مقاوم و مناسب برای تولید انبوه وارد بازار شوند. پلی‌استر که در دهه ۱۹۴۰ توسعه یافت، به‌تدریج به پرمصرف‌ترین الیاف صنعت مد تبدیل شد، زیرا چروک نمی‌شد، سریع خشک می‌شد و تولید آن در مقایسه با الیاف طبیعی هزینه کمتری داشت. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) امروز حدود ۵۷ درصد الیاف تولیدشده در جهان پلی‌استر است. منتقدان می‌گویند محبوبیت این ماده بیش از هر چیز به ارزانی و شباهتش به پارچه‌های گران‌ مربوط است. در عین حال، پلی‌استر و اکریلیک از مخرب‌ترین مواد برای محیط‌زیست‌اند. این الیاف نه‌تنها از سوخت‌های فسیلی تولید می‌شوند، بلکه هنگام شست‌وشو ذرات «ریز پلاستیک» آزاد می‌کنند که در نهایت وارد رودخانه‌ها و دریاها می‌شود و صدها سال در طبیعت باقی می‌ماند. فرایند تولید الیاف مصنوعی نیز به‌شدت آلاینده است. از استخراج نفت تا تبدیل آن به الیاف، ریسندگی، سفیدگری، رنگرزی و تکمیل پارچه، مقادیر زیادی مواد شیمیایی مصرف می‌شود. با این حال، مسئله فقط به الیاف مصنوعی محدود نیست. بسیاری از پارچه‌های طبیعی نیز ردپای محیط‌زیستی پایداری دارند. پنبه، کتان، کنف، پشم، ابریشم و بامبو در گروه الیاف طبیعی قرار می‌گیرند، زیرا منشا گیاهی یا حیوانی دارند و معمولا تنفس‌پذیرتر و سازگارتر با محیط زیست و تجزیه‌پذیرترند، اما همین الیاف نیز در صورت استفاده گسترده از کودهای شیمیایی، مصرف بالای آب، سفیدگری صنعتی یا رنگرزی آلاینده، می‌توانند آسیب‌های زیست‌محیطی قابل‌توجهی ایجاد کنند. حذف کامل پلاستیک از صنعت پوشاک در حال حاضر تقریبا ناممکن به نظر می‌رسد. حتی لباس‌هایی که «طبیعی» معرفی می‌شوند، اغلب در نخ دوخت، لایی، کش، آستر یا ترکیب پارچه حاوی درصدی از الیاف مصنوعی‌اند. صنعت مد امروز به دنبال راه‌حلی میانه است: تولید موادی که ویژگی‌های کاربردی الیاف مصنوعی را داشته باشند، اما آلودگی کمتری ایجاد کنند و در پایان عمرشان در طبیعت تجزیه شوند. سرمایه‌گذاری تازه «صندوق زمین بیزوس» دقیقا بر همین موضوع متمرکز است. دانشگاه کلمبیا و موسسه فناوری مد بیش از ۱۱ میلیون دلار دریافت می‌کنند تا الیافی تولید کنند که از باکتری‌های تغذیه‌شده با پسماندهای کشاورزی به دست می‌آید؛ الیافی نرم، مقاوم و بدون تولید میکروپلاستیک. دانشگاه کالیفرنیا برکلی نیز ۱۰ میلیون دلار دریافت کرده تا با الهام از تارعنکبوت الیافی مشابه تولید کند؛ موادی سازگار با محیط زیست و تجزیه‌پذیر که بدون استفاده از کرم ابریشم، عنکبوت یا پلاستیک ساخته می‌شوند. در پروژه‌ای دیگر، دانشگاه کلمسون روی پنبه‌هایی کار می‌کند که رنگدانه‌های طبیعی دارند و نیاز به بخشی از فرایند شیمیایی رنگرزی را منتفی می‌کنند. تام تیلور، مدیرعامل «صندوق زمین بیزوس»، وابستگی صنعت مد به سوخت‌های فسیلی را یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این صنعت توصیف می‌کند. به گفته او، هدف این سرمایه‌گذاری‌ها آن است که پارچه‌های پایدار از مرحله آزمایشگاهی خارج و در بازار جهانی به گزینه‌ای قابل تولید، قابل‌فروش و در دسترس بدل شوند. در همین حال، اتحادیه اروپا نیز به دنبال وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر برای صنعت تولید انبوه پوشاک کم‌کیفیت و ارزان‌قیمت است. طبق آمار اتحادیه اروپا، مصرف منسوجات در این منطقه از ۱۷ کیلوگرم برای هر نفر در سال ۲۰۱۹ به ۱۹ کیلوگرم در سال ۲۰۲۲ رسیده، در حالی که هر شهروند اروپایی به طور متوسط سالانه حدود ۱۲ کیلوگرم لباس دور می‌ریزد. اتحادیه اروپا اکنون می‌کوشد با قوانین تازه، عمر مفید پوشاک را افزایش دهد، بازیافت منسوجات را گسترش دهد و ورود کالاهای ارزان و کم‌کیفیت را محدود کند؛ بخشی از برنامه‌ای بزرگ‌تر برای رسیدن به اقتصاد چرخشی تا سال ۲۰۵۰. لورن سانچز که تلاش می‌کند در همکاری با بازیگران اصلی دنیای خوش‌پوشی جایگاه خود را در این حوزه تثبیت کند در توضیح این پروژه می‌گوید، وقتی درباره شیوه تولید لباس‌ها مطالعه کردم، متوجه شدم آینده مد تنها به طراحی مربوط نیست، بلکه به علم مواد و زیست‌فناوری وابسته است. او می‌گوید پژوهشگران امروز در حال تولید الیاف از باکتری‌ها، ساخت پنبه‌های رنگی از دل خاک و توسعه موادی شبیه به ابریشم از پسماندها هستند؛ فناوری‌هایی که به گفته او «فقط برای نجات سیاره زمین نیستند، بلکه آینده صنعت مد را شکل خواهند داد.» پوشاکپلی‌استرصنعت پوشاکجف بیزوسلورن سانچزصندوق زمین بیزوسالیاف طبیعیپنبهکتانپشمالیاف مصنوعیریزپلاستیک پژوهشگران در حال تولید الیاف از باکتری‌ها، ساخت پنبه‌های رنگی از دل خاک و توسعه موادی شبیه ابریشم از پسماندها هستندایندیپندنت فارسیشنبه, مه 9, 2026 - 10:00 <p>لورن سانچز و جف بیزوس در مهمانی اسکار مجله ونیتی فر ۱۰ مارس ۲۰۲۴ / رویترز</p> مُد و زیباییrelated nodes: ثروتمندترین مرد جهان در نمایش دولچه و گابانا در میلاننگاهی به تغییر ۱۶۵ میلیارد دلاری لورن سانچز ‏«نخ پرتقالی» برنده جایزه مد پایدار ووگ شدType: newsSEO Title: جف بیزوس و لورن سانچز به دنبال حذف الیاف مصنوعی از صنعت پوشاک؛ آینده مد از آزمایشگاه می‌آیدInner related node: ثروتمندترین مرد جهان در نمایش دولچه و گابانا در میلاننگاهی به تغییر ۱۶۵ میلیارد دلاری لورن سانچز ‏«نخ پرتقالی» برنده جایزه مد پایدار ووگ شدcopyright: